Ay kıyafetlerinde zor sınav: Kate Rubins 'henüz harika değiller'

Eski NASA astronotu Kate Rubins, Ay’a iniş için geliştirilen Axiom Space kıyafetlerine dair net konuştu: Apollo’dan ilerideler, ama “şu anda harika değiller.” Rubins’e göre sorun, hareket kabiliyeti ve esneklikte. NASA ise Artemis III öncesi testleri hızlandırırken takvim baskısı artıyor.

Sahadan uyarı, laboratuvarda test

Rubins’in 2026’daki bir panelde vurguladığı gibi, Ay’da eğilip kalkmak, numune toplamak ve alet taşımak artık daha “atletik” bir profil istiyor. Yeni Axiom kıyafetleri Apollo’ya kıyasla daha ağır; mürettebattan daha fazla iş bekleniyor. Bu yüzden bazı eski astronotlar süreci “aşırı fiziksel bir olay” diye özetliyor.

Kısacası, sahadaki beklenti ile prototiplerin verdiği his arasında ince bir gerilim var.

Sorunun kalbinde, basınç altındaki giysinin eklemlerinde hareket özgürlüğünü korumak yatıyor; kıyafet şiştiğinde kumaş sertleşiyor, bu da çömelme, kavrama ve yan adım gibi manevraları yorucu hale getiriyor. Tasarım ekipleri konfor ile dayanıklılık arasında ince bir denge arıyor.

Artemis III takvimi baskı altında

NASA, buna karşılık sistemleri gerçekçi koşullarda zorluyor. Houston’daki Nötr Batıklık Laboratuvarı’nda aktif astronot Loral O’Hara ile yapılan denemeler 24 Eylül 2025’te sürdü; amaç, Ay yerçekimini taklit eden ortamda eklem esnekliği ve yaşam destek sistemlerinin performansını ölçmek.

Elbette su altı testleri Ay tozunu ve sert sıcaklık değişimlerini birebir taklit etmiyor; ancak hareket kabiliyeti ve iş yükü ölçümü için sektörde altın standart kabul ediliyor. Bu yüzden her küçük iyileştirme, sahada dakika olarak geri dönüyor.

Axiom Space, kritik tasarım incelemesini Haziran 2026’da bitirmeyi hedefliyor. Ancak Artemis III’ün 2025 sonundan Eylül 2026’ya ötelenmesi; kıyafet geliştirmedeki teknik sorunlar ve SpaceX’in Starship iniş aracındaki gecikmelerle birleşince belirsizliği artırdı.

Resim net: Kıyafetler Apollo’dan daha yetenekli, fakat uzun süreli Ay çalışmaları için hâlâ cilaya ihtiyaç var. Önümüzdeki aylarda laboratuvar verileri ile saha gereksinimleri yakınsarsa, Artemis III ekibi sahada farkı gösterecek. Bu da insanla teknolojinin buluştuğu kritik eşiğe işaret ediyor.