GLP-1 reseptör agonistleri etrafındaki bilimsel ilgi, Nobel Haftası'nın açıldığı 2026'da yeniden odağa oturdu; bu alandaki öncü isimlerin ödül adaylığı konuşuluyor.

Ne sağlanıyor?

Uzun süreli çalışmalar, semaglutide, liraglutide ve tirzepatid gibi GLP-1RA sınıfı ilaçların hem tip 2 diyabet tedavisinde hem de kilo kaybında etkin olduğunu gösteriyor. Bir meta-analiz 55 çalışmayı ve 18.876 katılımcıyı kapsayarak bu ilaçların HbA1c düzeylerinde düşüş ve vücut ağırlığında azalma sağladığını ortaya koydu.

Kimlerin katkısı var?

GLP-1 keşfi 30 yılı aşkın araştırmaya dayanıyor. Joel Habener ve Svetlana Mojsov’un GLP-1 hormonunun terapötik potansiyelini ortaya koyan çalışmaları ile Daniel Drucker ve Jens Juul Holst’un katkıları alanın şekillenmesinde önemli rol oynadı. Habener ve Mojsov, 2024 Lasker~DeBakey Klinik Tıbbi Araştırma Ödülü'ne layık görüldü; Lasker ödülü sıklıkla Nobel için güçlü bir gösterge kabul ediliyor.

Tirzepatid farkı ne?

Tirzepatid, hem GLP-1 hem de GIP reseptörlerine etki eden çift agonist mekanizmasıyla semaglutide göre daha yüksek kilo kaybı potansiyeli sunabiliyor; bu da GLP-1 temelli stratejilerin evrildiğini gösteriyor. Ancak kilo kaybının sürdürülebilirliği hâlâ klinik bir zorluk olarak kalıyor.

Ödül beklentisi ne durumda?

Nobel eleme süreci gizli olduğundan resmî adaylık bilgisi yok. 2025 Nobel Ödülü GLP-1 ekibine verilmedi; bu yıl için resmi bir duyuru da bulunmuyor. Yine de Lasker gibi ödüller ve alandaki kanıtlar, bu araştırmacıların gelecekte olası adaylar arasında görüldüğüne işaret ediyor.