Kasım 2025’te Güneş, alışılmadık derecede üretken bir aktif bölgeyle sahne aldı: NOAA 14274. Tenerife’deki GREGOR güneş teleskobu, 10 Kasım’daki X1.2 ve 11 Kasım’daki X5.1 patlamalarını nadir bir netlikle kaydetti. Yüksek çözünürlüklü veriler, hem temel fiziğe hem de uzay hava tahminine dokunan ayrıntıları gün yüzüne çıkardı. Kısacası, göz kamaştırıcı bir gösteriydi.

GREGOR, NOAA 14274’ün rekor patlamalarını net yakaladı

X-sınıfı patlamalar mercek altında

Avrupa’nın en büyük güneş teleskoplarından GREGOR, lekeli bölgenin çevresindeki manyetik karmaşayı izlerken, patlamaları tetikleyen enerji birikimlerini anbean takip etti. Bu sayede araştırmacılar, patlama öncesi gerilim bölgelerini ve ışınım cephesinin gelişimini adeta bir film şeridi gibi gördü. Ve evet, bu kadar temiz görüntü pek sık gelmiyor.

  • 2025 boyunca aynı bölgeden 135 C, 15 M ve 5 X sınıfı patlama kaydedildi.
  • Kasım 2025’te görülen 6 X-sınıfı patlamanın 5’i NOAA 14274 kaynaklıydı.
  • Solar Cycle 25 zirvesine yaklaşırken tempo rekor kırdı.

Rakamlar tek başına bile, Güneş’in ritminin hızlandığını kanıtlıyor.

CME’nin Dünya yolculuğu ve etkileri

11 Kasım’daki X5.1’in ardından saatte 1500 km hızla ilerleyen bir koronal kütle atımı, 12 Kasım gecesi Dünya’ya ulaştı ve şiddetli bir jeomanyetik fırtına başlattı. Yüksek enerjili parçacıklar manyetosferi zorlayınca, aurora kuşakları ABD’nin güneyine, Florida ufuklarına kadar indi. Alışılmadık bir manzara; ancak döngünün zirvesinde sürpriz sayılmaz.

Önümüzdeki aylarda Solar Cycle 25’in tepe noktasına eşlik eden benzer olaylar bekleniyor. GREGOR’un yüksek çözünürlüklü kayıtları, hem riskleri yönetmek hem de temel süreçleri anlamak için altın değerinde. Son söz: Doğa sahneyi kuruyor, teknoloji perdenin arkasını aralıyor; bizse dikkatle izliyoruz.