1994'te Peter Shor'un ortaya attığı algoritma, internetin güvenlik altyapısını tehdit etmeye aday. Bugün Caltech'den Oskar Painter ve kurucusu olduğu Oratomic şirketi, bu tehdidi somutlaştıran bir hesaplama sundu: Shor algoritmasını çalıştırmak için artık milyonlarca kübite değil, yalnızca 10 bin yeniden yapılandırılabilir atomik kübit yeterli.
Kübit ihtiyacı neden düştü?
Önceki tahminler algoritmanın çalışması için milyonlarca kübit gerektirdiğini öngörüyordu. Painter ekibinin Mart 2025'te PRX Quantum'da yayımlanan araştırması, hata düzeltme için çok daha verimli bir kaynak kullanımı sağlayan atomik kübitlerin yeniden yapılandırılabilirliğine odaklanıyor. Bu yaklaşım, teknik engelin öngörülenden erken aşılabileceğini gösteriyor.
Google Quantum AI'dan Craig Gidney de 2025'te benzer bir hesaplamayı paylaştı: 1 milyondan az kübit ve bir haftadan kısa süre. İki bağımsız hesaplama, kuantum bilgisayarların RSA şifrelemesini kırabileceği Q-Day senaryosunun yaklaştığını düşündürüyor.
Algoritmanın mucidi neden endişeli değil?
Peter Shor, algoritmasının yarattığı kaygılara karşı temkinli. NIST'in 2024'te yayımladığı ilk Kuantum-Sonrası Kriptografi standartları (FIPS 203) sayesinde sektörün hazırlıklı olduğunu belirtiyor. Shor, bu yıl IEEE Claude Shannon Ödülü'ne layık görüldü.
Oratomic'nin yatırımı yeniden yapılandırılabilir donanıma yönelmiş durumda. Painter Lab süperiletken kuantum devreleri ve kuantum fotonik cihazlar üzerinde çalışıyor. Ancak bu çalışmaların ne ölçüde akademik ilerleme, ne ölçüde pazarlama dili olduğu henüz bağımsız olarak doğrulanmadı.
Kısa vadede kullanıcılar için somut bir değişiklik yok. Uzun vadede ise şifreleme altyapısının kuantuma dayanıklı standartlara geçiş hızı, Q-Day riskini belirleyecek.
İlgili Haberler
Yorumlar(0)