Ocak ayı gökyüzünü iki güçlü rakip paylaşıyor: Quadrantid meteor yağmuru ile parlak bir süperay. 2–3 Ocak 2026 gecesi doruğa yaklaşan yağmur, 3 Ocak’ta 05:03 UTC’de yüzde 100 dolunayla aynı sahneyi paylaşacak. Sonuç: tipik saatte 25 kayan yıldızın görülebildiği bu etkinlikte sayı 10’un altına inebilir. Kuzey Yarımküre’de izlenebilen gösteri, buna rağmen meraklılarına benzersiz kareler vaat ediyor.
Süperay ışığında Quadrantid sınavı
Süperay, yılın en sönük dolunayına kıyasla yüzde 14 daha büyük ve yüzde 30 daha parlak görünecek; gökyüzünü adeta projektör gibi aydınlatacak. 3 Ocak’ta 05:03 UTC’de Ay yüzde 100 dolu. Bu parlaklık, Quadrantid akışındaki parçacıkların bıraktığı izleri soluklaştırarak görünür hızı saatte 25’ten 10’un altına çekiyor. Normalde karanlık, Ay’sız bir gecede kısa zirve anlarında saatte 60–200 meteor görülebilirdi; bu yıl bu tempo hayal.
Kısacası: Şov var, ama ışıklar açık.
Gökyüzü tüyoları ve zamanlama
Quadrantid’ler, Dünya’nın parçacık akışını dik açıyla kesmesi nedeniyle 3/4 Ocak’ta yalnızca yaklaşık 6 saatlik dar bir pencerede en verimli hale geliyor. Yağmurun çıkış noktası, Çoban (Boötes) takımyıldızına yakın; en iyi koşullar Kuzey Avrupa ve özellikle İskandinavya’da. Yine de kuzey enlemlerindeki pek çok gözlemci, Ay’dan uzağa bakarak ve şehir ışıklarından kaçınarak birkaç parlak iz yakalayabilir.
Bu yağmurun kaynağı alışılmışın dışında. Quadrantid parçacıkları, 5,5 yılda Güneş’i turlayan, yaklaşık 2 mil (yaklaşık 3,2 km) çapındaki asteroit 2003 EH1’den geliyor. Bilim insanları, bu gökcisminin buzunu yitirmiş “ölü bir kuyruklu yıldız” olabileceğini düşünüyor. İlginç mi? Evet. Kısa bir “anlam molası”: Göktaşı yağmurları her zaman kuyruklu yıldızlardan doğmak zorunda değil.
Gökyüzü takvimi bu kez Ay’ın lehine çalışsa da, yılın ilk meteor yağmuru Ocak gecelerine canlı bir hareket katacak. Önümüzdeki yıllarda Ay döngüsü daha uygun olduğunda, Quadrantid’ler yeniden başrolü kapabilir. O zamana kadar, bu nadir çakışmayı not düşmekte fayda var.
İlgili Haberler
Yorumlar(0)